مسجد جمکران قم

مسجد جمکران بعد از حرم مطهر حضرت معصومه (س)، دومین جاذبه مذهبی استان قم است که در 6 کیلومتری شهر قم و در روستای جمکران قرار دارد. در روایات تاریخی آمده که این مسجد بنا به دستور مستقیم حضرت مهدی (عج) و توسط «شیخ عفیف صالح حسن بن مثله‌ی جمکرانی» در 17 ماه رمضان سال 373 هجری قمری ساخته شده است. به دلیل قرارگیری در محدوده روستای جمکران، این نام را برای مسجد برگزیده اند و مسجد قدمگاه و مسجد صاحب الزمان نیز نام های دیگر این مسجد هستند.

شب‌های چهارشنبه، شلوغ ترین شب های مسجد جمکران به شمار می روند چرا که مردم از سراسر ایران در این مکان حضور می یابند و مشغول راز و نیاز و به جا آوردن مراسم مذهبی می شوند. این سنت از زمان شیخ محمدتقی بافقی -عالم شیعی دوره پهلوی- به جای مانده است چرا که او و بسیاری از طلاب در شب های چهارشنبه به این مکان می آمدند و به نیایش می پرداختند. 

این مسجد علاوه بر ارزش مذهبی و معنوی از نظر معماری نیز اهمیت دارد. مسجد جمکران در دوره‌های مختلف، مورد بازسازی قرار گرفته و قدیمی‌ترین کتیبه موجود در مسجد، نشان دهنده تعمیر آن در سال ۱۱۶۷ق است. تا پیش از انقلاب اسلامی ایران، این مسجد ساختمان کوچکی داشت اما امروزه توسعه پیدا کرده است و محوطه بیرونی، صحن اصلی، شبستان‌ها، مسجد مقام و ساختمان های اداری، بخش های مختلف آن را شامل می شوند. یکی از بخش های مشهور مسجد جمکران، چاه عریضه است؛ چاهی که برخی شیعیان، عریضه‌های خود به امام زمان (عج) را داخل آن می اندازند.