کارناوال - راهنمای سفر
ویدیو HD
زیبا شیرازی

نویسنده ارشد کارناوال

انتشار

30 خرداد 1400

به روز رسانی

31 خرداد 1400

در این مطلب به معرفی جشن باستانی آب پاشونک پرداخته‌ایم تا شما را با جشن آغاز تابستان که یکی از قدیمی‌‌ترین رسوم مردم ایران به ویژه در اراک و محلات و غیره است، بیشتر آشنا کنیم. این رسم زیبا هر ساله در اول روز تابستان یا تموز برگزار می‌شود. برای آشنایی با برگزاری جشن آب پاشونک مطلب کارناوال را بخوانید.

Photo by : club.farzand.net

آب پاشونک جشنی برای آغاز تابستان

در گذشته ایرانیان باستان جشن‌های زیادی برگزار می‌کردند و عقیده داشتند که خوشحالی و شاد بودن باید بخش مهمی از زندگی مردم باشد. این جشن‌ها عموما براساس حرکات و موقعیت قرارگیری اجرام آسمانی و ستارگان بود و تا حدودی از اعتقادات مذهبی هم تاثیر می‌گرفت. به‌طور معمول آغاز هر فصل با برپایی جشنی همراه بود. جشن آب پاشونک درست در شروع فصل تابستان برگزار می‌شد. یعنی زمانی که خورشید در افق شرقی و بالاترین موقعیت طلوع خود قرار می‌گیرد که بلندترین روز و کوتاه‌ترین شب سال را پدید می‌آورد.

با وجود فراموشی بسیاری از جشن‌های باستانی ایران، خوشبختانه برگزاری جشن اول تابستان با نام «آب‌ پاشونَک» را در مناطقی مانند اراک، فراهان، محلات و بسیاری از نواحی مرکزی ایران با نام  تُوِستونی یا اول تابستانی می‌توان دید که با حضور مردم و با انجام مراسم آب‌‌پاشی در صحرا برگزار می‌شود. 

انقلاب تابستانی

انقلاب تابستانی یا خوریستان تابستانی اوج ارتفاع خورشید در یکی از نیمکره‌های عرضی (شمالی یا جنوبی) کره زمین و در نتیجه طولانی‌ترین روز سال در آنجاست. در این روز و در لحظه ظهر خورشیدی، زاویه میان خورشید و افق جنوبی بیشتر از هر روز دیگر است و آفتاب در این روز به کمال و اوج سالیانه خود می‌رسد.

در ایران قدیم طولانی‌ترین روز سال را گرامی می‌داشتند و آن را روز چله تموز می‌نامیدند. چله تابستان از اول تیر تا دهم مرداد است. چون در آغاز تابستان بارش باران کاهش پیدا می‌کند، جشن آب پاشونک به جهت طلب باران از خداوند است و مردم با آب پاشیدن برای هم آرزوی سالی پر از باران و رحمت الهی می‌کنند.

تاریخچه جشن آب پاشونک

درباره تاریخچه جشن آب پاشونک سه روایت وجود دارد:

روایت اول

در روزگاری که فیروز پسر یزدگرد اول بر تخت سلطنت نشست، حدود 7 سال هیچ بارانی نبارید و آن زمان بود که پادشاه نگران شد که شاید مردم سرزمینش دچار قحطی و خشکسالی شوند. نگرانی‌ها ادامه داشت تا این که باران بارید و مردم همگی از شادی این نعمت بزرگ و به نشانه تشکر از اینکه تلفاتی در قحطی نداشتند از خانه‌ها بیرون آمدند و به یکدیگر آب می‌پاشیدند و در واقع رسم «آب پاشونک» به این صورت شکل گرفته است.

روایت دوم

حکایتی می‌گوید که درست در اولین روز تابستان و قبل از اسلام وقتی که يكی از پادشاهان ايرانی از جنگ بازمی‌گشت و خوشحال از پیروزی خود در نبرد بود به قناتی در روستای زلف‌آباد رسید و در آنجا اتراق کرد. در لحظه استراحت و شستن دست و روی خود در كنار آب، حوري یا بانویی زیبا در ذهنش تجسم شد و مشتی آب بر روی او پاشید. شاه از این تجسم بسيار شادمان می‌شود و او هم آب به سر وصورت همراهان می‌پاشد.

Photo by : Unknown

روایت سوم

ماجرای کیخسرو پادشاه افسانه‌ای ایران روایت سوم از جشن آب پاشونک است. به این صورت که روزی کیخسرو در حال بازگشت از جنگ با افراسیاب در مسیر ساوه بود که برای استفاده از آب به یک چشمه در بالای کوهی می‌رود. با رسیدن به آب از دیدن یک فرشته در کنار آن از هوش می‌رود. بیژن پسر گودرز از آب چشمه بر روی صورت کیخسرو می‌پاشد و پادشاه به هوش میاید و آنجا جشن آب پاشونک شکل می‌گیرد.

به طور کلی مشخص نیست که کدام روایت منشا پیدایش جشن آب پاشونک است. حتی گفته می‌شود که این آیین یکی از رسوم جشن تیرگان نیز هست. مردم در این جشن نیز به دلیل آرزوی بارش در سال جدید، به روی هم آب می‌پاشند. خوب است بدانید که 13 تیر روز جشن تیرگان است و در ستایش تیشتر ستاره باران‌زا برگزار می‌شود. 

نام های دیگر جشن آب پاشونک

آبریزان، نوروز طبری، کشاورزان و جشن تیرگان نام‌های دیگر این جشن است.

Photo by : Rasoul Shojaii

سخن آخر

تابستان برای ما ایرانی‌ها همیشه یادآور خاطرات خوب کودکی و گذراندن اوقات فراغت بعد از تعطیلی مدرسه است. این بار در میان خاطرات گذشته به سراغ یکی از خنک‌ترین آیین‌های باستانی رفتیم و با هم با جشن آب پاشونک آشنا شدیم.

اگر شما نیز درباره این جشن نظر یا خاطره‎‌ای دارید با ما در میان بگذارید. 

دیدگاه جدید

جدید ترین دیدگاه
اپلیکیشن کارناوال

با وب اپلیکیشن (PWA) کارناوال، کنترل سفر دست شماست.
در این اپلیکیشن شما دنیایی از امکانات و خدمات را همیشه و همه جا در جیب خود دارید؛ آشنایی با جاذبه‌های گردشگری، رزرو آنلاین بلیط هواپیما، رزرو هتل، ویلا و اقامتگاه بوم‌گردی، رزرو آنلاین تورهای داخلی و خارجی و سایر خدمات توریستی گردشگری همه در اپلیکیشن کارناوال .

تماس با کارناوال

پشتیبانی 8 صبح تا 1 بامداد:

هدف اصلی کارناوال این است که بهترین خدمات گردشگری را به صورت آنلاین به کاربران خود ارائه دهد. هر آن چیزی که برای سفر خود نیاز دارید را از کارناوال بخواهید؛ از آشنایی با جاذبه ها، سوغات و غذاهای محلی تا رزرو آنلاین بلیط هواپیما و انواع اقامتگاه. در هر جا و در هر ساعت از شبانه روز، می توانید به صورت آنلاین خدمات سفر خود را رزرو کنید و یا هر سوالی دارید از ما بپرسید. کارناوال کنترل سفر شماست!

کلیه حقوق مادی و معنوی کارناوال برای شرکت کاروان سفر های نیکسام محفوظ است. استفاده از محتوای سایت تنها در صورت پذیرش شرایط و ضوابط امکان پذیر است.

خانهعکاسخانه

کنترل سفر دست شماست